O fígado pesa entre 1-1'5Kg e representa entre 1'5 e 2'5 kg do noso peso.
O fígado realiza transformacións químicas.
Fai os constituíntes do organismo.
Serve de depuradora do organismo.
Almacena: glicóxeno, proteínas, factores de coagulación, sistema de vías biliares-drenaxe biliar.
CÉLULAS DE KUPFFER
Son células fagocíticas mononucleares.
QUE FAN?
Degradan a hemoglobina despois de que os eritrocitos cumpliron as súas funcións.
Degrada a bilirrubina.
Forma parte do sistema inmunitario constituíndo globulinas e anticorpos.
SISTEMA VACULAR: arteria hepática, vea porta, veas suprahepáticas.
CARACTERÍSTICAS DO FÍGADO
É moi permeable a proteínas. Está moi vascularizado.
Triada portal: vea hepática(porta a sangue e lévalla á cava inferior), arteria porta que tamén vén do instestino.
Ten 400 funcións metabólicas.
TEST DE SANGUE E HEMODERIVADOS
Albúmina sérica: o trastorno sería a hipoalbminemia. A albúmina é unha proteína transportadora.O que ocorre é que se elimina demasiado como pasa por exemplo no síndrome nefrótico.Tempo de vida medio.longo.
COAGULACIÓN
Mídese o tempo de protrombina: se a protrombina está elevada é significativa dunha enfermidade hepática grave. Hepatopatías agudas e crónicas. Vida media curta.
É indicativo de colestase e malabsorción da vitamina K.
TEMPO DE QUICK
Esta proba é igual ao tempo de protrombina pero neste caso, o tempo da coagulación mídese en porcentaxes.É inversamente proporcional ao tempo de protrombina, polo tanto a máis tempo de protrombina menos tempo de Quick e menos INR.
PROBAS DE CITOLISE HEPÁTICA: TRANSAMINAS, ENZIMAS HEPÁTICAS
GOT(AST): enzima mitocondrial inespecífico, é dicir, está en moitos organismos.
GPT(ALT): enzima citosólico, específico
PROBAS ESPECÍFICAS DE COLESTASE BILIAR
Fosfato alcalina.
É o test + sensible.
Defecto na eliminación, ou se produce moita fosfato alcalina ou non se elimina. É moi específico, epro tamén se atopa en lesións óseas.
GGT(Gamma-GT)
Microsomal, é indicativo de colestase, cirrose, diabete e alcohol.
OUTRAS ALTERACIÓNS
A elevación da bilirrubina é indicativo dun dano hepático ou de colestase.
Hemolise.
Hipergammaglobulinemia: pode ser indicativo dalgún dano hepático, xa que como dixemos antes o fígado absorbe moitas proteinas.
Marcadores víricos A B C D E.
Fibroscan: elastografía: velocidade de propagación de ondas elásticas a través do fígado.
+ fibrose, menos elasticidade.
BIOPSIA HEPÁTICA
Axúdanos a coñecer a enfermidade que padecemos e o nivel da súa gravidade.
Abordaxe percutánea, transyugular ou microscópica.
PERCUTÁNEA
1.Suspensión de antiagregantes e anticoagulates.
2.Probas de coagulación: INR, tempo de protrombina, Quick, plaquetas, xaxún.
3.Colocamos unha via intravenosa.
4.Consentimento informado e previa exploración.
INICIAMOS PROCEDEMENTO
Decúbito supino ou lateral esquerdo.
Ubicación da zona a través da palpación ou a través dun ultrasonido, radiografía.
Asepsia da zona e anestesia da pel e superficie do fígado.
Cortamos con bisturí e introducimos catéter para sacar anaco de tecido.
DESPOIS
Decúbito lateral dereito polo menos 30 minutos. Decúbito supino 4 horas.
Vixiar complicaciones tales como hemorraxias nas seguintes 6 horas.Hemotórax, neumotórax, perforación da vesícula ou hematoma subcapsular.
Quedar hospitalizado se a casa está a máis de 1 hora.
INTERVENCIÓN DE ENFERMERÍA
Medida de constantes cada 15 minutos durante a primeira hora.
Medida de constantes cada 30 minutos a segunda hora.
Decúbito lateral dereito durante 30 minutos.
Decúbito supino 4 horas.
Alimentación 3-4 h.
Movilización ás 4-6 horas do proceso tras comprobar que non hai complicacións.
TRANSYUGULAR
Esta biopsia faise se hai contraindicación coa percutánea.
Se o paciente non colabora, por que nunha biopsia percutánea hai que estar moi quieto co brazo hacia arriba.
Coagulación alterada por que hai que retirar anticoagulantes e antiagregantes e sería un perigo o corte co bisturi.
Se é necesario medir o gradente portal.
Os coidados de enfermería nesta bipsia serán vixiar o catéter.
HEPATOLOXÍA
Calquera enfermidade ou noxa hepático.
As seguintes agresiós teñen o mesmo grao e cadro de dexeneración:
Virus, alcohol, enfermidades, colestase crónica, alteracións fisiolóxicas.
A evolución dunha hepatoloxía vai de necrose, fibrose a cirrose.
COMPLICACIÓNS DUNHA CIRROSE
Hipertensión portal.
Varices esofáxicas que producen fibrose.
O sangue vai ao bazo e morren así moitas células sanguíneas.
Si se sabe que se vai producir ascite podemos recanalizar veas como a umbilical que non son funcionais no adulto.
COMPLICACIÓNS DOS SHUNTS
Os shunts son a formación de vasos anómalos que impide a circulación do sangue dunha zona a outra no fígado.
PLEXO HEMORROIDAL: estes vasos acaban provocando grandes hemorroides.
COLATERAIS RETROPERITONEAIS: vea renal esqueda e cava inferior: encefalopatía.
Repermeabilización da vea umbilical ou cabeza de medusa.
SHUNTS PORTOSISTÉMICOS
PLEXO SUBMUCOSO ESOFÁXICO
ESÓFAGO GÁSTRICO: gastropatía portal e varices esofáxicas.
GASTROPATÍA PORTAL: pouco sangue e lento.
Varices esofáfixas: moi sangrantes, cadro dramático.
VARICES ESOFÁXICAS
Hemorraxias
Hipertensión portal 12 mmHg
O máis frecuente é que estas varices se atopen no esófago ou na unión gastroesofáxica.
DIAGNÓSTICO E TRATAMENTO
Debemos saber primeiro por onde sangra:FIBROGASTROSCOPIA. O 20-30% das persoas sangran por outras causas.
TRATAMENTO
Somatostatina IV: reduce as secrecións e o fluxo sanguíneo, que neste caso é moi necesario.Non fai aumentar a tensión.Axúdanos a prever infeccións e encefalopatías.
Tratamento endoscópico e diagnóstico para eclerose úsase etenolamina.
PROFILAXE PRIMARIA
Tómanse betabloqueantes. É indicativo de transplante hepático.
PROFILAXE SECUNDARIO
Betabloqueantes para baicar a presión portal, nitratos e sesións de ligaduras de varices. Indicativo de transplante hepático.
ASCITE
Retense auga e Na polo ril.
Hipoalbuminemia: se hai pouca albúmina, o plasma perde presión oncótica e pasa ao peritoneo. Provócase hipertensión portal.
EXPLORACIÓN FÍSICA
Extensión abdominal
Edemas
Abdome en batracio
Percusión mate nos flancos
Hernia umbilical
Hiponatremia funcional
Derrame pleural
Síndrome hepatorrenal
DIAGNÓSTICO
É bastante evidente.
A xente con pouca ascite fáiselle unhaecografía ou unha parecentese no punto de mcburney punto que une o ombigo coa espiña ilíaca. 2º tercio externo on 2 internos,
PERITONITIS BACTERIANA ESPONTÁNEA
É a infección de líquido ascítico onde se ve alterada a permeabilidade intestinal.
Están moi alteradas as células de kupfer.Bacteriemia de cirróticos que pasa a líquido ascítico.
CLÍNICA
Dor abdominal
Insuficiencia renal
Encefalopatía
DIAGNÓSTICO
Facemos unha parecentese diagnóstica: debe haber máis de 250 neutrófilos/mm^3.
Pódense facer cultivos pero poden dar falsos negativos.
TRATAMENTO
Antibiótico ata curar, a veces de por vida.
ENCEFALOPATÍA HEPÁTICA
Pode darse polos shunts portosistémicos nos que as toxinas chegan ao SNC.
Na subclínica non se aprecia nada, pero na clínica aparecen os síntomas.
Grao I: alteracións no estado de vixilia. Adoitan estar contentos.
Grao II: baixo grao de conciencia, quedan durmidos.
Grao III: baixo grao de conciencia necesitan un estímulo externo para espertar
Grao IV: é imposible espertalos.
SIGNOS DA ENFERMIDADE
Flapping: aleteo de mans.
Fetor hepático: cheiro a rato, agridulce.
EVOLUCIÓN
Pode ser a brotes ou crónica.
A crónica é menos evidente.
DESENCADEANTES
Hemorraxia dixestiva, estreñimento porque aumentan o número de bacterias e infeccións.
TÓXICOS
Diuréticos, benzodiacepinas, alcohol, trastornos hidroelectrolíticos, insuficiencia renal, hiponatremia, deshidratación, dieta hipoproteica.
AVALIACIÓN
Anamnese. Síntomas típicos.
Exploración física.
Analítica
Orina: sedimentación urocultico e outros cultivos como hemocultivo.
DIAGNÓSTICO
ELECTROCEFALOGRAFÍA
TRATAMENTO
Eliminar desencadeantes.
Na vía aérea entubar se é necesario.
Sonda nasogástrica se é necesario.
Suspender diurético.
Laxantes porque non se pode ter estreñimento.
Disacáridos non absorvibles, limpeza intestinal con neamicina e rifaximina para eliminar bacterias.
Dieta normoproteica.
Hai que evitar o estreñimento.
Suspender diuréticos se é itermitente.
Crónica: transplante.
HEPATOCARCINOMA
Despois dunha cirrose.Para detectalo precozmente sería necesaria unha ecografía cada 6 meses.
TRATAMENTO
Depende do tamaño e o número de lesións.
1.Transplante.
2.Resección quirúrxica.
3.Ablación local ou extirpación.
4.Quimioterapia local ou sistémica via oral.
Hiperesplenismo: destrúe células sanguíneas.
INDICACIÓNS DE TRANSPLANTE
Hemorraxia dixestiva. Varices esofáxicas.
Ascite refractaria.Peritonite.
Cirrose.
Hepatite.
Encefalopatía.
Hepatocarcinoma.
COMO CURSA O RISCO DE MORTE
Compensada, sen varices, sen ascite, 1%mortalidade ao ano, descompensada,varices e ascite,3-4% ao ano: aos 2 anos descompensada.
COMO PREDECIR O RISCO
Grao de child pugh mide 5 criterios hepáticos do 1 ao 3.
Máis novo foi MELD que medía INR, bilirrubina e creatinina.
EVOLUCION DO TRANSPLANTE HEPÁTICO
O primeiro fíxose no ano 63 e non tivo moito éxito porque o paciente sobreviviu 64 días.
O primeiro en España foi no ano 84 a margarit/eduardo jaurrieta.
No 2013 en España fixéronse 1093 transplantes.
O punto clave son as anastomoses:vea porta, hepática, biliar e a un nivel superior: suprahepáticas.
OPCIÓNS DE TRANSPLANTE
ORTOTÓPICO
Donante cadáver, todo o fígado ou split 2 lóbulos onde vai un para cada receptor.
Un donante vivo pode donar 1 lóbulo,
Tamén se fan transplante auxiliares nos que se deixa o órgano por baixo para que recupere as súas funcións.
INMUNOSUPRESIÓN
Ciclosporina
Tacrolius
Corticoides
Micofenalato
Evenolimus
Todos terán efectos secundarios asique o ideal é administrar a mínima dose.
COMPLICACIÓNS
Derivadas da anastomose
Precoces.
Tardías pola inmunosupresión.
Máis risco de infección, de cancro, alteracións metabólicas, insuficiencia renal.
Rexeitamento.
Pode volver a aparecer de novo a enfermidade de base.
Aos 5 anos tras o transplante hai unha tasa de supervivencia do 75%.
SEMPRE QUE NON HAXA CONTRAINDICACIÓN
A idade non é selectiva ata os 65-75 anos.
Comorbilidade,
Cancro que non sexa hepatocarcinoma.
VIH.
Abstinencia de polo menos 6 meses.
SEMPRE QUE O REMEDIO SEXA MELLOR QUE A ENFERMIDADE.DONACIÓN E CORDINACIÓN DO TRANSPLANTE